Pizzadeeg recept: napoletaans deeg voor de pizzaoven

Hoe maak je pizzadeeg dat in een hete pizzaoven opbolt, licht blijft en net niet scheurt? Op deze pagina staat een napoletaans recept voor 4 pizza’s met 65% water en 2,8% zout, twee rijsschema’s (8 uur op het aanrecht of 24 uur in de koelkast) en de fouten die het vaakst misgaan.
Zo zit het deeg in elkaar
Pizzabakkers rekenen in bakkerspercentages: alles is een percentage van het gewicht van de bloem. Bij 1000 gram bloem en 650 gram water heb je dus 65% hydratatie. Dat maakt een recept makkelijk op te schalen.
Het officiële voorschrift van de Associazione Verace Pizza Napoletana (AVPN) gaat uit van een liter water op 1,6 tot 1,8 kilo bloem. Dat is ongeveer 56 tot 63% water. Voor de pizzaoven thuis kiezen veel recepten iets meer water: Ooni gebruikt in zijn napoletaanse deeg 65%. Iets natter deeg blijft soepeler als je pizzaoven niet de 485 °C haalt van een houtgestookte oven in Napels.
Zout: de AVPN houdt 40 tot 60 gram per liter water aan, omgerekend ruwweg 2,2 tot 3,75% van de bloem. Met 2,8% zit je mooi in het midden. Gist: heel weinig. Hoe langer het deeg rijst, hoe minder gist je nodig hebt.
| Ingrediënt | Bakkerspercentage | Voor 4 bollen van 250 g |
|---|---|---|
| Bloem (tipo 00) | 100% | 595 g |
| Water | 65% | 386 g |
| Zout | 2,8% | 17 g |
| Verse gist, korte rijs (8 uur, ca. 20 °C) | 0,4% | 2,4 g |
| Verse gist, lange rijs (24 uur koelkast) | 0,25% | 1,5 g |
Wil je andere aantallen, een ander bolgewicht of droge gist? De pizzadeegcalculator rekent het meteen om.
Ingrediënten voor 4 pizza’s
- 595 g tipo 00 pizzabloem
- 386 g koud water uit de kraan
- 17 g fijn zeezout
- 2,4 g verse gist (korte rijs) of 1,5 g verse gist (lange rijs); droge instant gist: 0,8 g of 0,5 g
- Een beetje griesmeel of bloem om uit te duwen
Tip: zulke kleine hoeveelheden gist weeg je niet goed op een gewone keukenweegschaal. Een goedkoop precisieweegschaaltje tot op 0,1 gram lost dat op. Of los 10 gram gist op in 100 gram van het water en neem daar het juiste deel van.
Bereiding
- Doe het water in een kom en los de gist erin op. Voeg ongeveer een derde van de bloem toe en roer tot een papje.
- Doe het zout erbij en daarna de rest van de bloem in delen. Zo komt het zout niet direct op de gist; de AVPN waarschuwt dat langer dan een paar minuten direct contact de gist beschadigt.
- Kneed 10 tot 15 minuten met de hand, of 8 tot 10 minuten in een keukenmachine op lage stand, tot het deeg glad is en niet meer aan je vingers blijft plakken.
- Dek af en laat 20 tot 30 minuten rusten. Vouw het deeg daarna twee of drie keer dubbel en draai het tot een strakke bal.
- Korte rijs: laat het deeg 2 uur in de afgedekte kom staan op kamertemperatuur (ongeveer 20 °C). Verdeel het dan in 4 bollen van 250 gram en laat die nog 5 tot 6 uur afgedekt rijzen in een bakje.
- Lange rijs: verdeel het deeg direct in 4 bollen, leg ze in een afgesloten bak en zet ze 24 uur in de koelkast. Haal ze 2 tot 3 uur voor het bakken eruit, zodat ze op kamertemperatuur komen en nog wat opzwellen.
- Stook de pizzaoven op tot de steen 400 tot 450 °C aangeeft op een infraroodthermometer. Hoe je dat doet staat bij pizzaoven opstoken.
- Leg een bol in wat bloem of griesmeel. Druk met je vingertoppen vanuit het midden naar buiten en laat een rand van ongeveer 1,5 cm vrij. Niet uitrollen: dan druk je de lucht uit de rand.
- Beleg dun, schuif de pizza op de steen en draai hem elke 20 tot 30 seconden een kwartslag. Na 60 tot 90 seconden is hij klaar.
Welke rijstijd kies je?
De korte rijs is handig als je ’s ochtends deeg maakt voor ’s avonds. Het deeg is iets minder complex van smaak, maar prima. Let op de temperatuur in huis: in een warme keuken van 25 °C gaat het veel sneller. Ooni adviseert boven de 28 °C de helft van de gist te gebruiken.
De lange rijs in de koelkast geeft meer smaak en een deeg dat makkelijker uitrekt. Je plant wel een dag vooruit. Het AVPN-voorschrift zelf rekent op 12 tot 24 uur rijzen bij 18 tot 20 °C, met dus nog minder gist dan wij hier noemen.
De gistpercentages zijn startwaarden. De korte rijs volgt de gisttabel van Weekend Bakery (instant gist bij 20 °C en 8 uur, keer drie voor verse gist), de lange rijs de tabel van Moon Dog voor 24 uur koude rijs (0,20 tot 0,30% verse gist). Rijst je deeg te snel of te traag, schuif dan de volgende keer een stapje met de gist.
Variaties en veelgemaakte fouten
- Te veel gist. Het deeg gaat in een paar uur over zijn top, ruikt naar alcohol en zakt in. Weeg de gist echt af.
- Te zwakke bloem. Gewone bloem kan geen 65% water aan. Ga dan naar 60 tot 62%.
- Koud deeg uitduwen. Deeg uit de koelkast trekt terug en scheurt. Geef het de 2 tot 3 uur op het aanrecht.
- Te veel beleg. Een napoletaanse pizza heeft een dunne bodem. Met een dikke laag kaas en natte groente blijft het midden slap.
- Variatie: half volkoren. Vervang tot 20% van de bloem door volkoren en verhoog het water met 2 tot 3 procentpunt, want volkoren neemt meer op.
- Variatie: gewone oven. Hetzelfde deeg werkt op een pizzasteen in de keukenoven. Reken op 6 tot 8 minuten bakken.
Meer over ovens en wat je ermee kunt staat op de pagina over de pizzaoven. Twijfel je nog welke oven je wilt, kijk dan bij de beste pizzaoven.
Bronnen
- AVPN: Disciplinare 2024 (internationaal voorschrift Verace Pizza Napoletana)
- Ooni: Neapolitan-style pizza dough
- Ooni: How to make your first Ooni pizza
- Weekend Bakery: A pizza adventure part II, 24h dough (gisttabel)
- Moon Dog: How much yeast for cold ferment pizza dough
Veelgestelde vragen
Welke bloem gebruik je voor napoletaans pizzadeeg?
Tipo 00 pizzabloem van gemiddelde sterkte. Het officiële Napolitaanse voorschrift noemt type 00 of 0. Gewone patentbloem werkt ook, maar neemt minder water op en scheurt sneller.
Kan ik droge gist gebruiken in plaats van verse?
Ja. Neem een derde van de hoeveelheid verse gist als het om instant gist uit een zakje gaat. Gebruik je actieve droge gist die je eerst oplost, dan neem je ongeveer de helft van de verse hoeveelheid.
Waarom is mijn deeg te plakkerig om uit te duwen?
Meestal is de bloem te zwak voor 65% water of heeft het deeg te kort gekneed. Ga een keer naar 60 tot 62% water, of laat het deeg na het kneden 20 minuten rusten en vouw het nog een paar keer.
Hoe lang kan pizzadeeg in de koelkast?
Een tot drie dagen is gangbaar, met minder gist naarmate het langer duurt. Reken het uit met de pizzadeegcalculator en haal de bollen 2 tot 3 uur voor het bakken uit de koelkast.
Kan dit deeg ook in een gewone oven?
Ja, op een voorverwarmde pizzasteen of bakstaal op de hoogste stand. De bodem wordt minder luchtig dan in een pizzaoven. Op pizzasteen of pizzaoven staan de verschillen.